Parke sınıfları, bir zemin kaplamasının hangi mekanda ve hangi yoğunlukta kullanılabileceğini gösteren değerlerdir. İki ayrı sistem bir arada kullanılır: kullanım sınıfı ve aşınma sınıfı.
Kullanım sınıfı iki haneli bir sayıyla yazılır, örneğin 32. Aşınma sınıfı ise AC kısaltmasıyla başlar, örneğin AC4.
Ürün etiketlerinde ikisi çoğu zaman birleşik görünür. AC4-32 yazımı, aşınma sınıfı AC4 ve kullanım sınıfı 32 anlamına gelir.
Parke Sınıfı Ne Anlama Gelir?
Parke sınıfı, ürünün hangi koşullar için test edildiğini anlatır. Zeminin kaç yıl dayanacağını değil, hangi yoğunluğa uygun bulunduğunu gösterir.
Sınıflandırma, laminat parke için ortak bir dil kurar. Farklı markaların ürünleri aynı ölçüte göre karşılaştırılabilir hale gelir.
Sınıf, tek başına sonucu belirlemez. Montaj kalitesi, zemin nemi ve günlük bakım da zeminin ömrünü etkiler.
Seçim yapılırken sınıf, kalınlık ve suya direnç süresi birlikte okunur. Üçü aynı ürün sayfasında yer alır.
Kullanım Sınıfları: 21'den 33'e
Kullanım sınıfı iki rakamdan oluşur ve her rakamın ayrı bir anlamı vardır. İlk rakam mekan türünü, ikinci rakam kullanım yoğunluğunu gösterir. 2 ile başlayan sınıflar konut, 3 ile başlayanlar ticari alan içindir.
- Konut, Hafif Kullanım: 21 sınıfı, yatak odası gibi az yürünen alanlar için tanımlanır.
- Konut, Orta Kullanım: 22 sınıfı, oturma odası ve çocuk odası gibi günlük kullanılan alanları kapsar.
- Konut, Yoğun Kullanım: 23 sınıfı, giriş ve koridor gibi sürekli yürünen bölümler içindir.
- Ticari, Hafif Kullanım: 31 sınıfı, küçük ofis ve otel odası gibi alanlara karşılık gelir.
- Ticari, Orta Kullanım: 32 sınıfı, ofis katı ve mağaza gibi günlük yoğunluğu yüksek alanları tanımlar.
- Ticari, Yoğun Kullanım: 33 sınıfı, okul koridoru ve alışveriş merkezi gibi alanlar için ayrılır.
Konut ve ticari sınıflar ayrı ölçekler olarak düşünülür. Konutun en üst sınıfı ile ticarinin en alt sınıfı birbirine yakın gereksinimlere karşılık gelebilir.
AC Aşınma Sınıfları: AC3, AC4 ve AC5
AC sınıfı, yüzeyin aşınmaya karşı direncini gösterir ve TS EN 13329 standardına göre belirlenir. Değer, aşınma testinde tamamlanan devir sayısına dayanır.
AC3 sınıfı en az 2000 devir dayanımını ifade eder ve ev kullanımı için tanımlanır. Düşük trafikli odalarda yeterli bir seviyedir.
AC4 sınıfı 4000 devir değerine karşılık gelir. Hem ev hem ofis kullanımına uygundur ve en yaygın tercih edilen seviyedir.
AC5 sınıfı ise 6000 devir dayanımıyla yoğun alanlar için üretilir. Mağaza, okul ve otel gibi mekanlarda bu sınıf aranır.
Aynı aşınma sınıfı farklı kalınlıklarda sunulabilir. Pera Collection 10 mm, Natura Select ise 8 mm kalınlıkta üretilir; ikisi de AC4-32 sınıfındadır.
Üst sınıfa geçildiğinde kalınlık da genellikle artar. Effect Premium koleksiyonu AC5-33 sınıfında ve 12 mm kalınlıkta sunulur.
Kullanım Sınıfı ile Aşınma Sınıfı Arasındaki Fark
Kullanım sınıfı mekanı, aşınma sınıfı yüzeyi tanımlar. Biri parkenin nerede kullanılacağını, diğeri yüzeyin ne kadar aşınmaya dayandığını anlatır.
Aşınma sınıfı tek bir laboratuvar testinin sonucudur. Kullanım sınıfı ise aşınma dahil birden çok özelliğin birleşiminden çıkar.
Bu nedenle iki değer birlikte okunur. Yalnızca AC değeri yazan bir üründe, hangi mekan için test edildiği belirsiz kalır.
Üreticiler çoğunlukla ikisini eşleştirerek sunar. AC4-32 ve AC5-33 bu eşleşmenin en sık görülen örnekleridir.
Hangi Odaya Hangi Parke Sınıfı Uygun?
Oda seçimi, günlük yaya trafiğine ve zeminin karşılaştığı koşullara göre yapılır. Aynı evde farklı sınıfların kullanılması da mümkündür.
- Yatak Odası: Trafik düşük olduğu için AC3 seviyesi çoğu durumda yeterli kalır.
- Oturma Odası: Günlük kullanım ve mobilya hareketi nedeniyle AC4 daha güvenli bir seçimdir.
- Giriş ve Koridor: Dışarıdan taşınan toz ve kum aşındırıcı etki yapar, AC4 ve üzeri tercih edilir.
- Mutfak: Su teması ihtimali yüksek olduğu için suya direnç süresi sınıf kadar belirleyicidir.
- Çalışma Odası: Sandalye tekerleği yüzeyi zorlar, AC4 seviyesi ve koruyucu altlık önerilir.
- Ofis ve Mağaza: Sürekli yaya trafiği nedeniyle AC5-33 uygun bir başlangıç seviyesidir.
Su temasının sık olduğu alanlarda direnç süresi öne çıkar. Mood XLarge koleksiyonu AC4-32 sınıfındadır ve üst yüzeyden gelen suya 72 saate kadar direnç gösterir.
Otel, okul ve hastane projelerinde sınıf tek ölçüt değildir. Bu alanlarda yangına tepki sınıfı da aranır ve yangına dayanıklı ürünler grubu bu ihtiyaç için ayrılmıştır.
Parke Sınıfları Hangi Testlerle Belirlenir?
Sınıflar laboratuvar testleriyle belirlenir ve aşınma testi bunların en bilinenidir. Testte dönen aşındırıcı bir disk, yüzeyi belirli bir yükle aşındırır.
Dekor katmanında ilk belirgin aşınma görülene kadar geçen devir sayısı kaydedilir. Bu sayı AC değerine dönüştürülür.
Aşınma tek ölçüt değildir. Darbe direnci, leke direnci, kalınlık şişmesi ve kilit mukavemeti de ayrıca ölçülür.
Kullanım sınıfı bu sonuçların tamamından çıkar. Tek bir testte sınırda kalan ürün, bir alt sınıfta değerlendirilir.
Parke Sınıfı ile Garanti Süresi Arasındaki İlişki
Garanti süresi, parke sınıfı yükseldikçe uzar. Üst sınıf ürünler daha kalın taşıyıcı katman ve daha dirençli yüzeyle üretilir.
AC3 sınıfındaki ürünlerde garanti konutta 15, iş yerinde 10 yıldır. AC4 sınıfında bu süre her iki alanda da 20 yıla çıkar.
AC5 sınıfında garanti konutta 30, iş yerinde 25 yıl olarak tanımlanır.
Bu süreler koşula bağlıdır. Zemin neminin en fazla yüzde 18 olması ve montajın kurallara uygun yapılması aranır.
Parke sınıfları, zemin seçimini tahminden çıkarıp ölçülebilir bir ölçüte bağlar. Kullanım sınıfı mekanı, aşınma sınıfı yüzeyi tanımlar ve ikisi birlikte okunduğunda doğru ürün belirginleşir. Dekor ve kalınlık kararları ise bu seçimden sonra netleşir.
Parke Sınıfları Hakkında Sık Sorulan Sorular (SSS)
Sınıf bilgisi paketin yan yüzündeki etikette yer alır. Aşınma sınıfı AC kısaltmasıyla, kullanım sınıfı iki haneli sayıyla yazılır. Aynı etikette kalınlık, paket metrekaresi ve parti numarası da bulunur. Ürün sayfalarında ise aynı bilgi yüzey dayanımı başlığı altında görülür.
Parke sınıfı çizilme değil, aşınma direncini gösterir. Aşınma, yüzeyin sürtünmeyle zamanla incelmesidir. Çizilme ise sert bir cismin yüzeyde bıraktığı tekil izdir. İki özellik ayrı testlerle ölçülür, bu nedenle yüksek AC değeri tek başına çizilmeye karşı tam koruma anlamına gelmez.
Ticari alanlarda 31, 32 ve 33 kullanım sınıfları tercih edilir. Küçük ofisler için 31, ofis katları ve mağazalar için 32 uygundur. Okul, otel ve alışveriş merkezi gibi yoğun alanlarda 33 sınıfı aranır. Bu sınıflar genellikle AC4 ve AC5 aşınma değerleriyle birlikte sunulur.
Aynı şey değildir, ikisi farklı özellikleri anlatır. Kalınlık taşıyıcı katmanın ölçüsüdür ve 7,5 mm ile 12 mm arasında değişir. Sınıf ise yüzeyin dayanımını ve uygun mekanı tanımlar. Kalın bir parke her zaman üst sınıfta olmaz, bu nedenle ikisi ayrı kontrol edilir.
Suya direnç süresi, kilit sistemi, derz yapısı ve yüzey dokusu seçimi etkiler. Yerden ısıtmalı zeminlerde ürünün bu sisteme uygunluğu doğrulanır. Emisyon sınıfı ve sertifikalar kapalı mekan hava kalitesi açısından değerlendirilir. Proje alanlarında ise yangına tepki sınıfı ayrıca aranır.